EEN WERELD ZONDER FALEN

De schilderkunst van Tim Trenson heeft op het eerste zicht iets vrijpostig ontwapenend. Alsof het academisme geen enkele vat heeft op deze vrijdenkende schilder. Door zijn excentriek kleurgebruik, speelse lijnvoering en composities, zou men ervan kunnen uitgaan dat zijn werken louter een intuitief creatieproces hebben ondergaan. Dit zou echter wel iets te simplistisch zijn om de werkmethode en schildersstijl van Trenson te beschrijven. De beeldtaal van Tim Trenson groeit echter als een accumulatie van invloeden die zich niet laten hiërarchiseren maar eerder versmelten in verschillende schilderkundige aspecten van zijn werk.

Al In zijn kindertijd nestelt zich bij Trenson een fascinatie voor de ontregelende humoristische tekeningen van Kamagurka en de schijnbaar naïeve schilderkunst van Walter Swennen. Zo stelt Trenson dat, bij het zien van een gatenkaas op doek, als kind een eerste aha-erlebnis ontstond in de affiniteit met een kunstwerk. Parallel daaraan vormde het universum van André Franquin – met Guust Flater, Robbedoes en Kwabbernoot – een eerste beeldende inspiratie waarin lijnvoering, timing en absurdisme zich in een unieke beeldtaal wisten te versmelten.

Die vroege fascinatie voor het beeldverhaal verschuift al snel naar de meer poreuze zones van het stereotype beeldverhaal: tijdschriften als À Suivre en Métal Hurlant openen de deur naar een volwassen, rauwere beeldtaal, gedragen door namen als Moebius, Enki Bilal en Jacques Tardi. Deze breken het medium open tot een nieuw veld van beeldende referenties. Rond zijn zestiende kantelt Trensons beeldhonger naar de underground: Robert Crumb en de New Yorkse scène introduceren een rauwheid die zich niet schools laat esthetiseren. Tegelijkertijd sijpelt de visuele cultuur van punk, new wave en industrial binnen – bijvoorbeeld via de grafische directheid van platenhoezen en de beeldende frictie van Throbbing Gristle en Alan Vega. Het beeld wordt hier geen representatie meer, maar een gebeurtenis. Deze donkere alternatieve scenes bieden hem een spiegel om te mogen breken met conventionaliteit en geven Trenson de vrijheid om grenzenloos te experimenteren met de bakens van artistiek non-conformisme.

Alvorens zichzelf toe te laten om als kunstenaar uit de kast te komen, wordt zijn gevoeligheid voor het beeld verder aangescherpt in een langdurige praktijk en carriere binnen de animatiefilm. Beweging, herhaling en timing nestelen zich in zijn denken, maar wanneer Trenson zich pas later tot de schilderkunst wendt, gebeurt dat niet als een breuk maar als een originele en unieke schilderkundige vertaling. De jarenlange ervaring met het bewegende beeld en de volgetekende schetsboeken worden gestold in eigenzinnige schilderijen die zowel de herkenbare contouren van figuratie als deze van de abstractie tarten.

Tijdens ateliergesprekken gaan we dieper in op de inspiratiebronnen voor zijn artistieke praktijk. Hierbij resoneren referenties van zeer diverse kunstenaars, waarbij blijkbaar verschillende schilderkundige posities simultaan werkzaam zijn.  Wat zich aandient, is geen optelsom van invloeden, maar een spanningsveld waarin beeld, materie, compositie en gebaar elkaar voortdurend herdefiniëren.

Bij de eerder aangehaalde Walter Swennen hoeft het beeld zich niet te legitimeren via complexiteit; integendeel, het banale, het schijnbaar naïeve wordt een drager van picturale intelligentie. Dit weerklinkt in Trenson zijn schilderkunst doorheen de manier waarop een eenvoudige lijn, een soms zeer rudimentaire herkenbaar figuur betekenisdrager wordt, alvast een vormelijk teken of anker binnen het schilderij. Ook Trenson weigert hardnekkige om het banale te neutraliseren. Integendeel: hij verheft het alledaagse tot iets sacraals, zonder het van zijn absurditeit te ontdoen. Zijn beeldtaal wordt bevolkt door een soort ‘peke’ – een figuur die zich aandient in fragmenten: een hoed, een neus, een oog. Die elementen worden niet opgebouwd maar afgebroken, geabstraheerd tot tekens die steeds balanceren op de rand van herkenning in een gelaagde abstracte context.

Men vindt evengoed een verwante gevoeligheid met het werk van Marc Maet, waarbij de figuratie nooit volledig wordt verlaten, maar onder spanning wordt geplaatst. Dat spanningsveld – tussen herkenning en vervreemding – vormt ook bij Trenson een constante.

Een andere fundamentele schilderkundige facet van Trensons beeldtaal wordt zichtbaar met invloeden van een kunstenaar als Philip Guston. De terugkeer naar een ‘lage’ beeldtaal, waarin cartooneske vormen, rudimentaire objecten en materialiteit samenkomen. Deze weigering om het schilderij te idealiseren en te overesthetiseren vinden een duidelijke echo in Trensons lijnvoering en zijn nadruk op het schilderij als fysiek object. De grillige gedrevenheid van een tijdgenoot als Sebastian Helling lijkt wel gepast om hier aan te halen als twee artistieke handen op een buik.

Trenson absorbeert in zijn kunstwerken de ambiguïteit dat een beeld nooit fundamenteel stabiel is, maar steeds de artistieke strijd aangaat tussen constructie en destructie. Hierbij zou men kunnen refereren naar de schilderkunst van een Albert Oehlen en André Butzer.

Bij het aanhalen van de invloed van Christopher Wool, verwijzen we naar de aandacht in Trensons werk om de artistieke daad van het schilderen te interpreteren als een proces van overschrijven, uitwissing en het zichtbaar laten van correcties, die uiteindelijk het schilderij maken tot een archief van handelingen. Die logica van het ‘verbeterde falen’ – waarbij elke ingreep een spoor nalaat – is wezenlijk voor Trensons werkwijze. Doelbewust worden de multipele onderlagen van dit falen transparant of semi transparant zichtbaar gelaten.

Indien we binnen Trensons oeuvre onze focus verleggen naar het gebruik van zijn zeer specifiek kleurenpallet, verftoets en compositie belanden we al snel bij stromingen als de pop-art van een Sigmar Polke en een Robert Rauschenberg of het neo-expressionisme van een Jean-Michel Basquiat. Trenson gaat zoals zijn beeldgenoten voor een bewuste ‘vervuiling’ van het oppervlak: vlekken, drippings, tekstfragmenten en figuratieve resten co-existeren. Trenson manifesteert op zijn doeken een schilderkundige actie met de directe inscriptie van tekens, woorden en symbolen, vaak in een toestand van urgentie. Het schilderij als een veld van gelijktijdige registraties – denken, schrappen, markeren – een schilderkundige neiging om op het doek diverse artistieke ingrepen door elkaar te laten lopen. Het ruwe, het onaffe, het ‘ongecultiveerde’ wordt niet vermeden maar opgezocht. Een materiele tactiliteit van het schilderij is duidelijk aanwezig in Trensons omgang met zijn drager en verf. Fluo spuitbussen, kwasten met zuivere felle kleuren van geel, lichtblauw of groen worden afgewisseld met drippings of boorgaten doorheen houten platen of carton die in bepaalde werken het linnen doek als vanzelfsprekend vervangen.

Trenson intervenieert: hij perforeert, schrijft, overschildert, annuleert. Lijnvoering en vlek gaan een antagonistische relatie aan; drippings verlenen een strijdtoneel in contrast met soms de zeer zuivere helderheid van een lijnvoering of gebaar. Kleur wordt ingezet als verstoring, textuur als weerstand. Laag na laag stapelt zich op, niet om tot een synthese te komen, maar om frictie te genereren. Het werk ontwikkelt zich als een sequentie van correcties, waarbij elke ingreep zowel destructief als productief is.

Die werkwijze ondergraaft de notie van controle zonder ze volledig op te geven. Er ontstaat een precair evenwicht waarin een minimale interventie – een streep over een vlek – de gehele compositie kan herconfigureren. Hier wordt schilderen een vorm van denken in materie, waarin het risico op simplificatie niet vermeden maar geactiveerd wordt.

Wat resteert zijn beelden die zich onttrekken aan eenduidigheid: geabstraheerde configuraties met een onderliggende nihilistische connotatie, maar doorkruist door een vorm van uitgebeelde schilderkundige humor. Trensons oeuvre positioneert zich zo niet als een afgerond discours, maar als een continu proces van ontregeling — een picturale praktijk waarin betekenis zich telkens opnieuw, en voorlopig, aandient.

In die zin is Trenson geen schilder van zekerheden, maar van frictie. Zijn werk toont hoe betekenis ontstaat in het falen zelf, in het moment waarop de lijn ontspoort en precies daar iets begint te zeggen.

Sven Vanderstichelen, Brussel 2026

DENKEN MET DE HANDEN

Als, zoals wordt gezegd, de ogen de spiegel zijn van de ziel, wat doen dan de handen, de handen van de schilder? Verlengen ze de ziel, of blokken ze haar af? Kanaliseren ze wat van binnen komt? of laten ze vrijelijk stromen?
Schilders, en tekenaars alike,  werken bij gratie van de lijfelijke geste. Het kan dat ze willen dat het verstand hun handeling stuurt, maar is er ooit totale verstandelijke controle? Volgens mij schildert Tim Trenson uit benieuwdheid, om met eigen ogen te zien wat zijn handeling op het doek teweegbrengt.

Ik heb er, terzijde, een vraag bij die helemaal niets terzake doet. Elke dag, vòòr hij in het atelier komt, gaat de schilder zwemmen, in het 50-meterbad van Molenbeek. Dat bad zit vol schittering. Door grote ramen valt er natuurlijk licht in, van opzij, dat breekt in de blauwige schijn van de waterlagen, met daaronder nog een spiegel want een vloer in inox.Kan het dat wie dagelijks in zo'n sfeer aan zijn dag begint dat voelt doorwerken in wat hij daarna onderhanden neemt? Het veronderstelt een grote dosis Laissez Aller. Die spreekt ook uit de doeken van Tim Trenson. Hij bestrijkt ze met stroken en vlakken, die nog zonder betekenis zijn, die eigenzinnige bochten maken en niet per se sparen wat er al staat maar daar opzettelijk over durven gaan. En daar is dan de paradox, van de hand die de borstel hanteert die er toch een eigen wil schijnt op na te houden. Ver kunnen de borstelstreken niet gaan; ze blijven binnen het formaat van het doek dat door de schilder is bepaald, het kader waarover hij de zeggenschap bewaart.

Trenson is ook niet zozeer geïnteresseerd in het grote gebaar; dat heeft hij niet nodig om ontdekkingen te doen. De ontdekkingen komen uit de libertaire herhaling: breng telkens opnieuw ingrepen aan op het doek, zonder autoritair dirigisme, en de schilder kan zich laten verrassen door wat verschijnt. Daar kan tijd overgaan. Dat gebeurt niet keer op keer. Maar dat gebeurt op de duur wel, tot de stroken en de vlakken in elkaar haken en de schilder vindt dat het klaar is. Dan volgt een ander doek.

Tim Trenson weet denkelijk uit ondervinding dat, hoezeer de geste ook de vrijheid neemt, er regelmatig wel figuren (of in elk geval flarden ervan) verschijnen, die minstens vertrouwd aandoen of gewoon bekend zijn. Noem het personages. Sommigen hebben een lange geschiedenis, zoals het ventje dat al in de jaren ’90 van de vorige eeuw het leven zag. Er zijn er nog. De hoed met voeten, de fluitketel, een drukknop. Ze hoeven niet meer dan een paar woorden uitleg te krijgen. Anders dwingen ze teveel de aandacht, terwijl de schilder juist hoopt dat er nieuwe motieven verschijnen. Samen vormen ze het universum, dat hem vergezelt van toen hij nog ventjes tekende. In dat universum mag het van Tim Trenson altijd drukker worden, met nieuwe motieven en figuranten. Want, wordt wel eens gezegd, voorbij de grens van een schildersuniversum ligt de ziel van de schilder zelf. En uiteindelijk schildert hij voor zichzelf, om tot bij die ziel te geraken.

Raf Custers, Brussel 2025

DE ARTISANALE ABSTRACTIE VAN TIM TRENSON

Tim Trenson heeft de tekenhandeling altijd gelijkgesteld aan zijn schilderkunst. Voor hem is tekenen een ingewikkelde, tijdrovende en onafhankelijke onderneming. Net zoals zijn schilderijen het ongemakkelijke karakter van zijn uitbundige vormtaal tonen. Hij bouwt zijn schilderijen al tekenend met de grove borstel op, laag voor laag. Soms voorzichtig en bedachtzaam, soms onbezonnen en roekeloos.

Trenson maakt werk dat niet helemaal abstract is. Wanneer verwijzend naar de herkenbare elementen in zijn werk, geeft hij de voorkeur aan het woord figuratie boven representatie. Wellicht herkennen we een lichaam of een interieur, vaak alleen maar de suggestie ervan.

Het belangrijkste aspect is zijn bezorgdheid over de kwestie van prioriteit. Eerst kleur of eerst vorm? Figuur of houden we het bij een borstelveeg? De werken van Trenson vertegenwoordigen zowel aanwezigheid als afwezigheid. Het zijn ogenschijnlijk nerveuze werken met een hoge dosis aan psychologie. Het zijn schilderijen die zich al kijkend uitleven.

Fred Michiels, Tamines 2020

STOVEN BOB

Belgen die zich voorstellen zeggen vaak eerst hun achternaam, dan pas hun voornaam. Dat is er vroeger op school zo ingehamerd waarschijnlijk. Het heeft iets militairs, je schiet ervan in de houding. Tegelijkertijd werkt het soms aangenaam verwarrend. Dewilde Maggy. Sergeant Willy. Destaercke René.

Stoven Bob is een winkeltje in de Marollen. Het ziet eruit als een uitdragerij. Maar je koopt er enkel stoven. En de uitbater heet Bob. Vuiligheid warmte wanorde romantiek koude nostalgie, in gietijzer gegoten. De gietijzeren verwarring van Stoven Bob vindt zijn weerslag in het werk van Trenson Tim.

Trenson Tim. Dat klinkt als een cowboy. Calamity Jane. Buffalo Bill. Pistol Pete.

Een paar jaar geleden zit ik aan de bar in Tim's saloon. Uit de boxen knettert iets hards en alternatiefs uit de jaren '80. Het is al laat en ik maak me zorgen over de buren, hoewel het mijn buren niet zijn. Het houdt Tim niet bezig. Hij loopt achter me langs, struikelt en valt voorover, met zijn hoofd op een poef, in een rare haakse houding. Alsof hij zo uit een tekenfilmpje is gestapt. Even blijft hij zo, omgekeerd, hangen. Dan komt hij overeind, trekt zijn holster recht en waggelt onbekommerd verder.
Als ik een schilder was geweest had ik er een schilderij van gemaakt. Een schilderij met een winkelhaak, een poef en een omgevallen krukje, een uitgestippelde waggelroute, een verdwaalde poedel, een poor old horse. Maar ik ben geen schilder, dus dat laat ik aan Tim zelf over.

Tim is een realist, hij schildert naar de werkelijkheid. Zijn eigen werkelijkheid. Dat wel.

Jarko Zijlstra, Sint Gillis 2019

 
 

Tim Trenson (1966, Asse, België) woont en werkt in Brussel. Master in animatiefilm (1989) aan KASK Gent. Schilderkunst (2018) aan ABKA Anderlecht.